MARIJ en EAR: één concern en één basis
Wat is MARIJ? Wat is de EAR?
MARIJ (Model Architectuur Rijksdienst) sluit aan op de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) en biedt een samenhangende architectuur voor de Rijksdienst. Het domein Rijksdienst zoals gehanteerd in MARIJ is ruwweg aan te duiden als de kerndepartementen, agentschappen, ZBO's (zelfstandige bestuursorganen) en RWT's (Rechtspersoon met wettelijk taken). Niet te verwarren met de afzonderlijke rijksdiensten, zoals de Rijksdienst voor het Wegverkeer, Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten. de focus is niet alleen gericht op de kerndepartementen, maar nadrukkelijk ook op de uitvoering.
MARIJ ondersteunt de ontwikkeling en beheer van de EAR.
De EAR (Enterprise Architectuur rijksdienst) brengt de rijksbrede i-Infrastructuur samenhangend in kaart en biedt overzicht en inzicht vanuit verschillende perspectieven. Ze moet antwoord geven op vragen als "Waar beschikken we over?", "Wat moet er komen?", "Hoe hangt het samen?" en "Wie gaat waarover?"
Informatie over MARIJ en EAR
Team Marij heeft ter verbetering van de aanpasbaarheid en toepasbaarheid van MARIJ een wiki-omgeving ontwikkeld, waarin het gedachtegoed en aanvullingen en practices daarbij, op meer intuïtieve wijze beschikbaar worden gesteld. Feitelijk vervangt deze wiki de statische MARIJ-documenten zoals die op deze pagina nog zijn weergegeven. Deze wiki is, alhoewel al weer enige tijd 'in de lucht', in ontwikkeling, omdat onderdelen van de EAR er in worden ondergebracht. Naast de wiki als online architectuurinstrument is op LinkedIn een discussiegroep aangemaakt, "Rijksarchitecten zonder Grenzen",die vooralsnog alleen is opengesteld voor medewerkers van de Rijksdienst (departementen, inspecties en uitvoeringsorganisaties). De architectuur gerelateerde discussies die hier gevoerd worden, worden met behulp van de wiki nader uitgewerkt.
Tot slot is ook nog informatie beschikbaar op de samenwerkingsfunctionaliteit MARIJ en EAR.
Deze functionaliteit is echter alleen beschikbaar voor ambtenaren en organisaties die zijn aangesloten op de Rijkswerkplek.
Opdrachtgever
Het Directoraat Generaal Overheid Bedrijfsvoering Rijksdienst (DGOBR), Directie Informatievoorziening Rijksdienst is opdrachtgever. Team MARIJ draagt zorg voor de doorontwikkeling van MARIJ, inclusief de
EAR.
Wat is het doel van MARIJ?
MARIJ biedt een houvast om vanuit de concerngedachte de samenwerking tussen en binnen delen van de Rijksdienst te verbeteren. MARIJ vormt daarmee een stuurinstrument voor de vernieuwing van de Rijksdienst., het uitvoeringsprogramma Compacte Rijksdienst (CRD)en de I strategie Rijk Voor departementale en Rijksbrede projecten geeft MARIJ invulling aan ontwerprichtlijnen, samenhangende positionering en kaders voor besluitvorming, een toetsingskader, een instrument voor risicobeheersing en ter ondersteuning van de inkoop en governance van de overheid en het Rijk
MARIJ 1.0 en 2.0
In de zomer van 2008 is MARIJ1.0 door de Interdepartementale Commissie Bedrijfsvoering Rijk (ICBR) vastgesteld. De ICBR acht het van belang dat onder architectuur wordt gewerkt en dat MARIJ (naast NORA) als referentie-architectuur fungeert voor de departementen en (ICT-)projecten binnen de Rijksdienst. In november 2010 is MARIJ 2.0 gereed gekomen. Deze versie bestaat uit een 3 tal documenten, waarvan de inhoud zodanig is opgesteld dat deze tegemoet moet komen aan de behoefte aan een referentie-architectuur, die praktisch, persoonlijk en actueel is. Een architectuur die de gebruiker een handreiking biedt, instrumenten aanreikt waarmee je in de praktijk aan de slag kan gaan en die aansluit bij de behoeften (van bestuurders, managers, beleidsmedewerkers, specialisten en ook die van architecten). MARIJ 2.0 is als beta-versie uitgebracht, omdat de bestuurlijke en organisatorische ontwikkelingen binnen de Rijksdienst elkaar snel opvolgden en de roep om een concern Rijksdienst vroegen om een Enterprise Architectuur.
EAR
Het kabinet streeft naar een Compacte Rijksdienst. Informatievoorziening is daarbij essentieel. Voor de nieuwe aanpak is een i-Strategie ontworpen, die de kaders vaststelt waar binnen moeten worden gewerkt . Op basis van deze strategie wordt er een Enterprise Architectuur Rijksdienst (EAR) opgesteld die moet fungeren als een bestemmingsplan en routekaart voor de toekomst. De bestuurlijke weergave daarvan moet een i-Atlas worden.
Ontwikkelingen vanaf 2008 tot heden
Voor 2008 was het adagio MARIJ 1.0 actief toepassen: 'Architectuur is een kwestie van doen', voor 2009 was dat 'MARIJ toepassen werkt', voor 2010 was dat sturen en werken met architectuur: een stap voorwaarts' en voor 2011 'sturen en werken met MARIJ is de norm'. De focus voor 2010 is met name gericht geweest op het toegevoegde waarde te leveren bij actuele vraagstukken en het helpen realiseren van de vernieuwingsdoelstellingen op een samenhangende manier. Vanaf 2011 tot heden ligt de nadruk op het versterken en inbedden van samenhang in veranderprocessen, zowel inhoudelijk als procesmatig, resulterend in een Rijksbrede generieke I-architectuur en een model en eerste invulling van een Enterprise Architectuur Rijksdienst. Geleverd worden eerste verbindingen tussen I, ICT en primaire en ondersteunende processen, PSA's van projecten Compacte Rijksdienst en doelarchitecturen op verschillende domeinen van informatisering.
Documentatie MARIJ
Marij 1.0 bestaat uit:
- MARIJ 1.0 (PDF, 2,89 Mb)
- MARIJ Samengevat (PDF, 2,56 Mb)
- MARIJ Bijlagen (PDF, 863 Kb)
- Strategische Architectuur Checklist (PDF, 813 Kb)
- Project Start Architectuur (PSA) Sjabloon (PDF, 111 Kb)
- Toetsmatrix MARIJ (PDF, 66 Kb)
- Positioneringsnotitie Architectuur in verandering (PDF, 388 Kb)
In de positioneringnotitie krijgen architectuurinstrumenten een plek in relatie met andere bedrijfsvoeringsinstru-menten (bijv. een business case, toets, projectplan).
MARIJ 2.0 bestaat uit:
- Architectuur Rijksdienst 2.0 Hoofd concept review
- Architectuur Rijksdienst 2.0 Werk concept review
- Architectuur Rijksdienst 2.0 Bijlagen concept review
Daarnaast is er een opleidingspakket modulair opgebouwd. Wat dit pakket behelst is weergegeven in een flyer (PDF, 182 Kb). De modules zijn flexibel van opzet en zo opgezet, dat het mogelijk is om er brokken zoals legostenen eruit te halen en deze in welke vorm dan ook in te zetten in het kader van een opleiding. Het gaat om de modules:
- Sturen op samenhang (PDF, 3,92 Mb)
- Overview MARIJ (PDF, 1,58 Mb)
- MARIJ voor architecten, deel 1 (PDF, 1,90 Mb)
- MARIJ voor architecten, deel 2 (PDF, 1,67 Mb)
- Implementatie MARIJ (kern)departement (PDF, 990 Kb)
- Enterprise Architectuur Processen en producten (PDF, 2,04 Mb)
- Architectuurbemensing en -competenties (PDF, 1,13 Mb)
- Architectuur als stuurinstrument vergeleken met andere stuurinstrumenten (PDF, 479 Kb)
Meer informatie
Wilt u meer weten over MARIJ en andere diensten van ICTU? Neem dan contact op met jacques.verdaas@ictu.nl of peter.bergman@ictu.nl .
Nieuws
Filmpjes over "verbindingen"
Vier korte filmpjes maken duidelijk hoe overheidsorganisaties hun dienstverlening kunnen…06-11-2012

